Menu główne

Bzura

 

Z cyklu "Zgierskie nazwy terenowe" (cz. 4)

Mieszkamy nad nią, prawie codziennie nad nią przechodzimy, a bardzo rzadko o niej mówimy. Bzura. Rzeka nad którą leży Zgierz.

Nazwa jest nie mniej stara niż nazwa naszego miasta. Według jednych, jej nazwa pojawia się już w roku 1241 - super fluvium Brura. Inni uczeni podają datę "dopiero" roku 1357 - Brzura - fluvius in terra Lanciciensi. Jej nazwa też się zmieniała, przypominam, że na "Zgierz" też było kilkanaście odmian. Więc w dokumentach, oprócz wspomnianych, znajdujemy: Bzura, Mssura, Mszura, Bszura i Mdzura. Jedna z odmian herbu Lis nazywała (i nazywa) się właśnie Mzura albo Bzura. Co prawda nie wiem jaki jest związek rzeki Bzury z herbem Lis, ale widocznie jest.

Ksiądz Kozierowski (słynny etymolog) podaje, że nazwa ta pochodzi od dawnej nazwy prosa (ber, bru i beru). Okazuje się, że tak dla nas różna nazwa innej rzeki - Prosny ma te same korzenie.

Warto też zaznaczyć, że nazwy starych wsi nad Bzurą od niej właśnie pochodziły - Brużyca. Dawniej pisano te nazwy trochę inaczej Brzurzicza (1386), Brzuszicza (1393), Brzuzicza (1474), Bruszyce, Bruschycze (1520). Posesjonatami oczywiście byli Brożyccy.

Dziś nawet trudno znaleźć te nazwy. Pozostała tylko Brużyczka Mała, Brużyca Kolonia i Brużyczka Księstwo. Dawna Brużyca Wielka, która nota bene do lat 70. XX wieku była wsią gminną dla kilku wsi wchodzących dziś w skład miasta Zgierza - Piaskowic, Jedlicza, Kontrewersu i Aniołowa. Wszystkie poprzednio wymienione wsie leżą dziś w obrębie Gminy i Miasta Aleksandrów Łódzki. Tak dla przypomnienia to właśnie na gruntach wsi Brużyca Wielka, jej ówczesny dziedzic, Rafał Bratoszewski założył "nową osadę fabryczną", którą na cześć ówczesnego króla Polski i cara Rosji - Aleksandra I nazwano Aleksandrów. W 1988 r. wieś Brużyca Wielka została inkorporowana w obręb miasta Aleksandrowa Łódzkiego. Można by górnolotnie powiedzieć, że "dziecko pożarło matkę".

Warto jeszcze chyba powiedzieć kilka słów o samej rzece. Jest lewym dopływem Wisły, ma długość 166 km, powierzchnia dorzecza - ok. 7800 km2. Źródła w Lesie Łagiewnickim na wysokości ok. 238 m, a ujście (naprzeciwko Wyszogrodu) na wys. 64 m n.p.m. Ciekawostką jest, że rowami melioracyjnymi łączy się z Gniłą Nidą (dopływem Neru czyli zlewiskiem Warty).

Jeszcze do niedawna zgierski "Boruta" (a i innych kilkanaście zakładów przemysłowych) zatruwały i zanieczyszczały ją do imentu. Pamiętam, że za "Borutą" w promieniu kilku metrów od rzeki nie rosła żadna trawka. Dziś dzięki zgierskiej oczyszczalni woda w Bzurze jest prawie normalna.

Maciej Wierzbowski

Na podst. "ITZ" Nr 17 (28.04.-04.05.2009 r.)

Copyright © 2016. All Rights Reserved by Miasto Zgierz

Created by Logo firmy VobacomVobacom

Ważne komunikaty

20803
Usuń

Przerwa w dostawie wody

Z powodu prac remontowo-budowlanych na sieci wodociągowej, w dniu 30.11.2020 r. w godz. 8:00-18:00 mogą wystąpić przerwy w dostawie wody przy:ul....
20687
Usuń

Planowane wyłączenia prądu

Komunikat PGE Dystrybucja S.A. Oddział Łódź o planowanych wyłączeniach energii elektrycznej w Zgierzu: W dniu 30.11.2020 r. w godz. 09:00-11:00:ul....
21229
Usuń

Komunikaty MUK dot. linii 9 i 1 E

W związku z zamknięciem przejazdu w ulicy Sosnowej spowodowanym trwającą przebudową linii tramwajowej Helenówek-Kurak, linia nr 9 w okresie od 18.11...
21075
Usuń

Remont wiaduktu nad ulicą Szczawińską

Od poniedziałku 12.10.2020 roku zaczyna się przebudowa wiaduktu kolejowego nad ulicami Piłsudskiego/Szczawińską.Natomiast od poniedziałku 26...
20148
Usuń

Uwaga kierowcy

Zmiany organizacji ruchu drogowego związane z prowadzonymi inwestycjami kolejowymi: odnośnie przebudowy przejazdu kolejowego na ul. Okulickiego: ...
20028
Usuń

Tarcza antykryzysowa

Podstrona dot. wsparcia biznesu w związku z epidemią koronawirusa COVID-19 - obejmująca zbiór informacji: Tarcza antykryzysowa,ZUS, KRUS, Podatki,...
19827
Usuń

Koronawirus

Podstrona dot. koronawirusa COVID-19 - obejmująca zbiór informacji: Ważne telefony i strony internetowe;Zalecenia i schematy postępowań;Urzędy,...
19931
Usuń

Odbiór odpadów wielkogabarytowych

Odbiór odpadów rozpoczyna się o godzinie 6:00 rano (dlatego do tej godziny należy wystawić odpady przed nieruchomość): 
10697
Usuń

Odpady komunalne: harmonogramy odbioru, deklaracje i stawki

Harmonogramy odbioru odpadów: 
14116
Usuń

Zagubione zwierzęta, zwierzęta do adopcji

Bezdomne zwierzęta, w szczególności psy i koty wyłapywane na terenie Gminy Miasto Zgierz przewożone są do Schroniska i Hotelu dla bezdomnych...
4942
Usuń

Dyżury aptek

Apteka całodobowa "U DOMINIKA" (ul. Lechonia 2 - tel. 42 716 52 30) dyżur pełni w dni powszednie, soboty, niedziele i święta. Godziny pracy...
Facebook
YouTube
Google+
RSS